Cảnh báo: Thói quen hàng ngày khiến bạn dễ bị trĩ

Bệnh trĩ (lòi dom) đang ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt ở người trẻ và dân văn phòng. Nhiều người nghĩ bệnh chỉ xảy ra ở người lớn tuổi hoặc phụ nữ sau sinh, nhưng thực tế, những thói quen tưởng chừng vô hại trong sinh hoạt hàng ngày lại chính là “kẻ thù thầm lặng” khiến tĩnh mạch hậu môn bị giãn, hình thành búi trĩ.

Nếu bạn thường xuyên ngồi làm việc trước máy tính, hay nhịn đi vệ sinh, ăn ít rau hoặc uống ít nước… thì nguy cơ mắc bệnh trĩ đang âm thầm tăng lên. Đừng chủ quan ! Dưới đây là những thói quen phổ biến nhất khiến hàng triệu người dễ bị trĩ mà không hay biết.

1. Ngồi lâu một chỗ, ít vận động Đây là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh trĩ ở dân văn phòng, lập trình viên, tài xế lái xe đường dài. Khi ngồi liên tục nhiều giờ, áp lực từ trọng lượng cơ thể dồn xuống vùng hậu môn – trực tràng, khiến máu ứ đọng, tĩnh mạch giãn nở.

Nhiều người ngồi 8-10 tiếng/ngày mà ít đứng dậy đi lại. Tình trạng này không chỉ gây táo bón mà còn làm tăng nguy cơ búi trĩ nội và trĩ ngoại. Ngồi lâu còn khiến cơ sàn chậu yếu đi, khó kiểm soát áp lực khi đại tiện.

2. Nhịn đi đại tiện hoặc đi vệ sinh không đúng giờ Nhiều người bận rộn nên nhịn “cầu” khi có cảm giác mắc. Khi nhịn, đại tràng sẽ rút nước từ phân, khiến phân khô cứng, dẫn đến táo bón. Lần sau bạn phải rặn mạnh hơn – hành động này tạo áp lực cực lớn lên tĩnh mạch hậu môn, dần dần hình thành búi trĩ.

Ngược lại, một số người lại đi vệ sinh nhiều lần trong ngày do tiêu chảy hoặc thói quen không tốt, cũng làm tăng áp lực lặp lại lên vùng này.

3. Ngồi quá lâu trên bồn cầu (đọc sách, chơi điện thoại) Đây là thói quen “vô hại” nhưng cực kỳ nguy hiểm. Khi ngồi toilet lâu (hơn 5-7 phút), trọng lực cơ thể và tư thế ngồi khiến tĩnh mạch hậu môn chịu áp lực liên tục. Nhiều người mang điện thoại vào nhà vệ sinh để lướt mạng, xem video, khiến thời gian ngồi kéo dài vô thức.

Kết quả: tĩnh mạch dễ giãn, búi trĩ sa ra ngoài, gây ngứa rát, chảy máu.

4. Chế độ ăn thiếu chất xơ, ăn ít rau củ quả Ăn nhiều cơm trắng, thịt, đồ ăn nhanh, bánh kẹo mà ít rau xanh, trái cây là nguyên nhân trực tiếp gây táo bón mạn tính. Chất xơ giúp phân mềm, tăng khối lượng và dễ đi ra ngoài mà không cần rặn.

Khi thiếu chất xơ (dưới 25-30g/ngày), phân cứng → rặn mạnh → áp lực cao lên tĩnh mạch → bệnh trĩ hình thành. Đây là thói quen rất phổ biến ở người trẻ bận rộn, hay ăn ngoài.

5. Uống ít nước, thường xuyên uống rượu bia, cà phê Nước giúp làm mềm phân và hỗ trợ tiêu hóa. Uống dưới 2 lít nước/ngày khiến cơ thể mất nước, phân khô cứng. Rượu bia và cà phê (uống nhiều) có tác dụng lợi tiểu, làm cơ thể mất nước nhanh hơn, đồng thời kích thích ruột, dễ gây tiêu chảy hoặc táo bón xen kẽ.

6. Ăn nhiều đồ cay nóng, chiên rán, dầu mỡ Ớt, tiêu, gia vị cay nóng, đồ chiên rán, thức ăn nhanh làm tăng “nóng trong”, kích thích niêm mạc ruột và gây táo bón hoặc tiêu chảy. Những món này còn làm chậm quá trình tiêu hóa, buộc bạn phải rặn nhiều hơn khi đi vệ sinh.

7. Rặn mạnh khi đại tiện và thói quen xấu khác Rặn mạnh là “kẻ giết người thầm lặng” của tĩnh mạch hậu môn. Ngoài ra, một số thói quen khác cũng góp phần:

• Thừa cân, béo phì (tăng áp lực ổ bụng).
• Mang vác nặng hoặc tập gym sai cách (nâng tạ quá sức).
• Căng thẳng kéo dài (làm rối loạn nhu động ruột).
• Quan hệ tình dục qua đường hậu môn (tăng áp lực và dễ tổn thương).

Tại sao những thói quen trên lại nguy hiểm ?

Tất cả đều dẫn đến chung một kết quả: tăng áp lực lên hệ tĩnh mạch hậu môn – trực tràng. Khi áp lực này lặp lại thường xuyên, tĩnh mạch bị giãn, phồng to, hình thành búi trĩ. Ban đầu triệu chứng nhẹ (ngứa, khó chịu), nhưng nếu không thay đổi, bệnh sẽ tiến triển nặng: chảy máu, sa búi trĩ, tắc mạch, viêm nhiễm…

Làm thế nào để thay đổi và phòng ngừa hiệu quả? May mắn thay, bệnh trĩ hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách điều chỉnh thói quen hàng ngày:

• Uống đủ 2 – 2,5 lít nước/ngày, ưu tiên nước lọc và nước ép rau củ.
• Tăng chất xơ: Ăn nhiều rau xanh (mồng tơi, rau lang, rau đay), trái cây (chuối, kiwi, táo), ngũ cốc nguyên hạt. Bắt đầu ngày bằng yến mạch + trái cây.
• Vận động đều đặn: Đứng dậy đi lại sau mỗi 45–60 phút làm việc. Đi bộ 30 phút/ngày hoặc tập thể dục nhẹ nhàng.
• Thói quen đại tiện tốt: Đi ngay khi có cảm giác, không ngồi toilet quá 5 phút, không mang điện thoại vào. Tránh rặn mạnh.
• Hạn chế: Đồ cay nóng, chiên rán, rượu bia. Giữ cân nặng hợp lý.
• Vệ sinh đúng cách: Lau nhẹ nhàng bằng giấy mềm hoặc rửa bằng nước sạch sau khi đi vệ sinh.

Nếu đã xuất hiện dấu hiệu như chảy máu khi đại tiện, ngứa rát hậu môn, cảm giác vướng víu hoặc búi thịt lồi, hãy đến bác sĩ chuyên khoa Hậu môn – Trực tràng sớm. Khám sớm giúp điều trị đơn giản, tránh biến chứng và tiết kiệm chi phí.

Bệnh trĩ không phải do “xui xẻo” mà chủ yếu xuất phát từ chính những thói quen hàng ngày chúng ta đang duy trì. Cảnh báo này không nhằm làm bạn lo lắng, mà là lời nhắc nhở nhẹ nhàng: Hãy lắng nghe cơ thể và thay đổi từ hôm nay. Một lối sống lành mạnh không chỉ giúp bạn tránh xa bệnh trĩ mà còn mang lại hệ tiêu hóa khỏe mạnh, tinh thần sảng khoái và cuộc sống thoải mái hơn.

Đừng để những thói quen nhỏ phá hủy sức khỏe lớn. Chăm sóc bản thân từ những việc giản dị nhất – đó là cách tốt nhất để phòng bệnh !